సభాపర్వ - అధ్యాయ 034
॥ శ్రీః ॥
2.34. అధ్యాయః 034
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Topics
స్మృతిమాత్రాగతఘటోత్కచలంకాప్రేషణవృత్తాంతస్య విస్తరేణ కథనం॥1॥ కృష్ణగౌరవేణ విభీషణేన కరదానం॥ 2॥ విభీషణాత్కరణాహృతవతా ఘటోత్కచేన సహ సహదేవస్య ప్రతినివర్తనం॥ 3॥
Mahabharata - Sabha Parva - Chapter Text
వైశంపాయన ఉవాచ॥
సహదేవస్తతో రాజా మంత్రిభిః సహ భారత।
సంప్రధార్య మహాబాహుః సచివైర్బుద్ధిమత్తరైః॥ 2-34-1(12720)
స విచార్య తదా రాజన్సహదేవస్త్వరాన్వితః।
చింతయామాస రాజేంద్ర భ్రాతుః పుత్రం ఘటోత్కచం॥ 2-34-2(12721)
తతశ్చింతితమాత్రే తు రాక్షసః ప్రత్యదృశ్యత।
అతిదీర్ఘో మహాబాహు సర్వాభరణభూషితః॥ 2-34-3(12722)
నీలజీమూతసంకాశస్తప్తకాంచనకుండలః।
విచిత్రహారకేయూరః కింకిణీమణిభూషితః॥ 2-34-4(12723)
హేమమాలీ మహాదంష్ట్రః కిరీటీ కుక్షిబంధనః।
తాంరకేశో హరిశ్మశ్రుర్భీమాంగః కటకాంగదః॥ 2-34-5(12724)
రక్తచందనదిగ్ధాంగః సూక్ష్మాంబరధరో బలీ।
బలేన స యయౌ తత్ర చాలయన్నివ మేదినీం॥ 2-34-6(12725)
తతో దృష్ట్వా జనా రాజన్నాయాంతం పర్వతోపమం।
భయాద్ధి దుద్రువుః సర్వే సింహాత్క్షుద్రమృగా యథా॥ 2-34-7(12726)
ఆససాద చ మాద్రేయం పులస్త్యం రావణో యథా।
అభివాద్య తతో రాజన్సహదేవం ఘటోత్కచః॥ 2-34-8(12727)
ప్రహ్వః కృతాంజలిస్తస్థౌ కిం కార్యమితి చాబ్రవీత్।
తం పరిష్వజ్య బాహుభ్యాం మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ పాండవః॥ 2-34-9(12728)
తం మేరుశిఖరాకారమాగతం పాండునందనః।
పూజయిత్వా సహామాత్యః ప్రీతో వాక్యమువాచ హ॥ 2-34-10(12729)
గచ్ఛ లంకాం పురీం వత్స కరార్థం మమ శాసనాత్। ॥
తత్ర దృష్ట్వా మహాత్మానం రాక్షసేంద్రం బిభీషణం॥ 2-34-11(12730)
రత్నాని రాజసూయార్థం వివిధాని బహూని చ।
ఉపాదాయ చ సర్వాణి ప్రత్యాగచ్ఛ మహాబల॥ 2-34-12(12731)
వైశంపాయన ఉవాచ। 2-34-13x(1446)
పాండవేనైవముక్తస్తు ముదా యుక్తో ఘటోత్కచః।
తథేత్యుక్త్వా మహారాజ ప్రతస్యే దక్షిణాం దిశం॥ 2-34-13(12732)
ప్రయయౌ దక్షిణం కృత్వా సహదేవం ఘటోత్కచః।
లంకామభిముకో రాజన్సముద్రం స వ్యలోకయత్॥ 2-34-14(12733)
కూర్మగ్రాహఝషాకీర్ణం మీననక్రైస్తథాఽఽకులం।
శుక్తివ్రాతసమాకీర్ణం శంకానాం నిచయాకులం॥ 2-34-15(12734)
స దృష్ట్వా రామసేతుం చ చింతయన్రామవిక్రమం॥
గత్వా పారం సముద్రస్య దక్షిణం స ఘటోత్కచః॥ 2-34-16(12735)
దదర్శ లంకాం రాజేంద్ర నాకపృష్ఠోపమాం శుభాం।
ప్రాకారేణావృతాం రంయాం శుభద్వారైశ్చ శోభితాం॥ 2-34-17(12736)
ప్రాసాదైర్బహుసాహస్రైః శ్వేతరక్తైశ్చ సంకులాం।
దివ్యదుందుభినిర్హ్రాదాముద్యానవనశోభితాం॥ 2-34-18(12737)
సర్వకాలఫలైర్వృక్షైః పుష్పితైరుపశోభితాం।
పుష్పగంధైశ్చ సంకీర్ణాం రమణీయమహారథాం॥ 2-34-19(12738)
నానారత్నైశ్చ సంపూర్ణామింద్రస్యేవామరావతీం।
వివేశ స పురీం లంకాం రాక్షసైశ్చ నిషేవితాం॥ 2-34-20(12739)
దదర్శ స పురీం లంకాం రాక్షసైశ్చ నిషేవితాం॥
నానావేషధరాందక్షాన్నారీశ్చ ప్రియదర్శనాః॥ 2-34-21(12740)
దివ్యమాల్యాంబరధరా దివ్యభూషణభూషితాః।
మదరక్తాంతనయనాః పీనశ్రోణిపయోధరాః॥ 2-34-22(12741)
భైమసేనిం తతో దృష్ట్వా హృష్టాస్తే విస్మయం గతాః।
ఆససాద గృహం రాజ్ఞ ఇంద్రస్య సదనోపమం॥ 2-34-23(12742)
స ద్వారపాలమాసాద్య వాక్యమేతదువాచ హ। 2-34-24(12743)
ఘటోత్కచ ఉవాచ॥
కురూణామృష్టబో రాజా పాండుర్నామ మహాబలః॥ 2-34-24x(1447)
కనీయాంస్తస్య దాయాదః సహదేవ ఇతి శ్రుతః।
తేనాహం ప్రేషితో దూతః కరార్థం కౌరవస్య చ॥ 2-34-25(12744)
ద్రష్టుమిచ్ఛామి రాజేనద్రం త్వం క్షిప్రం మాం నివేదయ। 2-34-26(12745)
వైశంపాయన ఉవాచ॥
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా ద్వారపాలో మహీపతే॥ 2-34-26x(1448)
తథేత్యుక్త్వా వివేశాథ భవనం స నివేదకః।
ప్రాంజలిః స్రవమాచష్ట స్రవాం దూతగిరం తదా॥ 2-34-27(12746)
ద్వారపాలవచః శ్రుత్వా రాక్షసేంద్రో విభీషణః।
ఉవాచ వాక్యం ధర్మాత్మా సమీపం మే ప్రవేశ్యతాం॥ 2-34-28(12747)
ఏవముక్తస్తు రాజ్ఞా స ధర్మజ్ఞేన మహాత్మనా।
అథనిష్కంయ సంభ్రాంతో ద్వార్స్థోహైడింబమబ్రవీత్॥ 2-34-29(12748)
ఏహి దూత నృపం ద్రష్టుం క్షిప్రం ప్రవిశ చ స్వయం।
ద్వారపాలవచః శ్రుత్వా ప్రవివేశ ఘటోత్కచః॥ 2-34-30(12749)
స ప్రవిశ్య దదర్శాథ రాక్షసేంద్రస్య మందిరం।
తతః కైలాససంకాశం తత్పకాంచనతోరణం॥ 2-34-31(12750)
ప్రాకారేణ పరిక్షిప్తం గోపురైశ్చాపి శోభితం।
హర్ంయప్రాసాదసంబాధం నానారత్నోపశోభితం॥ 2-34-32(12751)
కాంచనైస్తాపనీయైశ్చ స్ఫాటికై రాజతైరపి।
వజ్రవైడూర్యజుష్టైశ్చ స్తంభైశ్చ సుమనోహరైః॥ 2-34-33(12752)
నానాధ్వజపతాకాభిర్యుక్తం మణివిచిత్రితం।
చిత్రమాల్యావృతం రంయం తప్తకాంచనవేదికం॥ 2-34-34(12753)
స దృష్ట్వా తత్ర సర్వం చ భైమసేనిర్మనోహరం।
ప్రవిశన్నేవ హైడింబః శుశ్రావ మధురస్వరం॥ 2-34-35(12754)
తంత్రీగీతసమాకీర్ణం సమతాలమితాక్షరం।
దివ్యదుందుభినిర్హ్రాదం వాదిత్రసతతం శుభం॥ 2-34-36(12755)
స శ్రుత్వా మధురం శబ్దం ప్రీతిమానభవత్తదా।
తతో విగాహ్య హైడింబో బహుకక్ష్యాం మనోరమాం॥ 2-34-37(12756)
స దదర్శ మహాత్మానం ద్వార్స్థేన సహ భారత।
తం విభీషణమాసీనం కాంచనే పరమాసనే॥ 2-34-38(12757)
దివి భాస్కరసంకాశం ముక్తామణివిభూషితం।
దివ్యాభరణచిత్రాంగం దివ్యరూపధరం విభుం॥ 2-34-39(12758)
దివ్యమాల్యాంబరధరం దివ్యగంధోక్షితం శుభం।
విభ్రాజమానం వపుషా సూర్యవైశ్వానరప్రభం॥ 2-34-40(12759)
ఉపోపవిష్టం సచివైర్దేవైరివ శతక్రతుం।
యక్షైర్మహాత్మభిర్దివ్యనారీభిర్హృద్యకాంతిభిః॥ 2-34-41(12760)
గీతైర్మంగలయుక్తైశ్చ పూజ్యమానం యథా దివి।
చామరే వ్యజనే చాగ్ర్యే హేమదండే మహాధనే॥ 2-34-42(12761)
గృహీతే వరనారీభ్యాం ధూయమానే చ మూర్ధని।
అర్చిష్మంతం శ్రియా జుష్టం కుబేరవరుణోపమం॥ 2-34-43(12762)
ధర్మే చైవ స్థితం నిత్యమద్భుతం రాక్షసేస్వరం।
రామమిక్ష్వాకునాథం వై స్మరంతం మనసా సదా॥ 2-34-44(12763)
దృష్ట్వా ఘటోత్కచో రాజన్వవందే తం కృతాంజలిః।
ప్రహ్వస్తస్థౌ మహావీర్యః శక్రం చిత్రరథో యథా॥ 2-34-45(12764)
తం దూతమాగతం దృష్ట్వా రాక్షసేంద్రో విభీషణః।
పూజయిత్వా యథాన్యాయం సాంత్వపూర్వం వచోఽబ్రవీత్॥ 2-34-46(12765)
విభీషణ ఉవాచ॥ 2-34-47x(1449)
కస్య వంశే స సంజాతః కరమిచ్ఛన్మహీపతిః।
తస్యానుజాన్సమస్తాంశ్చ పురం దేశం చ తస్య వై॥ 2-34-47(12766)
త్వాం చ కార్యం చ తత్సర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్వతః।
విస్తరేణ మమ బ్రూహి సర్వానేతాన్పృథక్పృథక్॥ 2-34-48(12767)
వైశంపాయన ఉవాచ। 2-34-49x(1450)
ఏవముక్తస్తు హైడింబః పౌలస్త్యేన మహాత్మనా।
కృతాంజలిరువాచాథ సమర్థమిదముత్తరం॥ 2-34-49(12768)
ఘటోత్కచ ఉవాచ। 2-34-50x(1451)
సోమవంశోద్భవో రాజా పాండుర్నామ మహాబలః।
పాండోశ్చ పుత్రాః పంచాసంఛక్రతుల్యపరాక్రమాః॥ 2-34-50(12769)
తేషాం జ్యేష్ఠస్తు నాంనా వై యుధిష్ఠిర ఇతి శ్రుతః।
అజాతశత్రుర్ధర్మాత్మా ధర్మో విగ్రహవానివ॥ 2-34-51(12770)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా ప్రాప్య రాజ్యమకారయత్।
గంగాయా దక్షిణే తీరే నగరే నాగసాహ్వయే॥ 2-34-52(12771)
తద్దత్వా ధృతరాష్ట్రాయ శక్రప్రస్థం యయౌ తతః।
భ్రాతృభిః సహ రాజేంద్ర శక్రప్రస్థేఽన్వమోదత॥ 2-34-53(12772)
గంగాయమునయోర్మధ్యే తే ఉభే నగరోత్తమే।
నిత్యం ధర్మే స్థితో రాజా శక్రప్రస్థే ప్రశాస్తి నః॥ 2-34-54(12773)
తస్యానుజో మహాబాహుర్భీమసేన ఇతి శ్రుతః।
మహాతేజా మహాకీర్తిః శక్రతుల్యపరాక్రమః॥ 2-34-55(12774)
దశనాగసహస్రాణాం బలే తుల్యః స పాండవః।
తస్యానుజోఽర్జునో నామ మహాబలపరాక్రమః॥ 2-34-56(12775)
సుకుమారో మహాసత్వో లోకే వీర్యేణ విశ్రుతః।
కార్తవీర్యసమో వీర్యే సాగరప్రతిమో బలే॥ 2-34-57(12776)
జామదగ్న్యసమశ్చాస్త్రే సంఖ్యే రామసమోఽర్జునః।
రూపే శక్రసమః పార్థస్తేజసా భాస్కరోపమః॥ 2-34-58(12777)
దేవదానవగంధర్వైః పిశాచోరగరాక్షసైః।
మానుషైశ్చ సమస్తైస్తు అజేయః ఫల్గునో రణే॥ 2-34-59(12778)
తేన తత్ఖండవం దావం తర్పితం జాతవేదసే।
విజిత్య తరసా శక్రం యుధి దేవగణైః సహ॥ 2-34-60(12779)
లబ్ధాన్యస్త్రాణి దివ్యాని తర్పయిత్వా హుతాశనం।
తేన లబ్ధా మహారాజ దుర్లభా దైవతైరపి॥ 2-34-61(12780)
వాసుదేవస్య భగినీ సుభద్రా నామ విశ్రుతా।
అర్జునస్యానుజో రాజన్నకులశ్చేతి విశ్రుతః॥ 2-34-62(12781)
దర్శనీయతమో లోకే మూర్తిమానివ మన్మథః।
తస్యానుజో మహాతేజాః సహదేవ ఇతి శ్రుతః॥ 2-34-63(12782)
తేనాహం ప్రేషితో రాజన్కుమారేణ సమో రణే।
అహం ఘటోత్కచో నామ భీమసేనసుతో బలీ॥ 2-34-64(12783)
మమ మాతా మహాభాగా హిడింబా నామ రాక్షసీ।
పార్థానాముపకారార్థం చరామి పృథివీమిమాం॥ 2-34-65(12784)
ఆసీత్పృథివ్యాః సర్వస్యా మహీపాలో యుధిష్ఠిరః।
రాజసూయం క్రతుశ్రేష్ఠమాహర్తుముపచక్రమే॥ 2-34-66(12785)
సందిదేశ చ స భ్రాతృన్కరార్థం సర్వతోదిశం।
వృష్ణివీరేణ సహితః సందిదేశానుజాన్నృపః॥ 2-34-67(12786)
ఉదీచీమర్జునస్తూర్ణం గత్వా మేరోరథోత్తమః।
గత్వా శతసహస్రాణి యోజనాని మహాబలః॥ 2-34-68(12787)
జిత్వా సర్వాన్నృపాన్యుద్ధే హత్వా చ తరసా వశీ।
స్వర్గద్వారముపాగంయ రత్నాన్యాదాయ వై భృశం॥ 2-34-69(12788)
అశ్వాంశ్చ వివిధాందివ్యాన్సర్వానాదాయ ఫల్గునః।
ధనం బహువిధం రాజంధర్మపుత్రాయ వై దదౌ॥ 2-34-70(12789)
భీమసేనో హి రాజేంద్ర జిత్వా ప్రాచీం దిశం బలాత్।
వశే కృత్వా మహీపాలాన్పాండవాయ ధనం దదౌ॥ 2-34-71(12790)
దిశం ప్రతీచీం నకులః కరార్థం ప్రయయౌ తథా।
సహదేవో దిశం యాంయాం జిత్వా సర్వాన్మహీక్షితః॥ 2-34-72(12791)
మాం సందిదేశ రాజేంద్ర కరార్థమిహ సత్కృతః।
పార్థానాం చరితం తుభ్యం సంక్షేపాత్సముదాహృతం॥ 2-34-73(12792)
తమవేక్ష్య మహారాజ ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం।
పావనం రాజసూయం చ భగవంతం హరిం ప్రభుం।
ఏతానవేక్ష్య ధర్మజ్ఞ కరం దాతుమిహార్హసి॥ 2-34-74(12793)
వైశంపాయన ఉవాచ॥ 2-34-75x(1452)
తేన తద్భాషితం శ్రుత్వా రాక్షసేంద్రో బిభీషణః।
శాసనం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మాత్మా రాక్షసైః సహ॥ 2-34-75(12794)
తచ్చ కృష్ణకృతం ధీమానిత్యమన్యత స ప్రభుః।
తతో దదౌ విచిత్రాణి కంబలాని కుథాని చ॥ 2-34-76(12795)
దాంతకాంచనపర్యంకాన్మణిహేమవిచిత్రితాన్।
భూషణాని మహార్హాణి ప్రవాలాని మణీంశ్చ సః॥ 2-34-77(12796)
కాంచనాని చ భాండని కలశాని ఘటాని చ।
కటాహాని విచిత్రాని ద్రోణ్యశ్చైవ సహస్రశః॥ 2-34-78(12797)
రాజతాని చ భాండాని రత్నగర్భాంశ్చ కుండలాన్।
హేమపుష్పాని చాన్యాని రుక్మముఖ్యాని చాపరాన్। 2-34-79(12798)
శంఖాంశ్చ చంద్రసంకాశాంశ్చిత్రావర్తవిచిత్రితాన్।
యజ్ఞస్య తోరణే యుక్తాందదౌ తాలాంశ్చతుర్దశ॥ 2-34-80(12799)
రుక్మపంకజపుష్పాణి శిబికా మణిభూషితాః।
ముకుటాని మహార్హాణి రత్నగర్భాంశ్చ కంకణాన్॥ 2-34-81(12800)
చందనాని చ ముఖ్యాని వాసాంసి వివిధాని చ।
స దదౌ సహదేవాయ తదా రాజా విభీషణాః॥ 2-34-82(12801)
తాని సర్వాణి రత్నాని ఆజహ్రుస్తే నిశాచరాః।
అష్టాశీతిసహస్రాణి సమదా రక్తలోచనాః॥ 2-34-83(12802)
రత్నాన్యాదాయ సర్వాణి ప్రతస్థే స ఘటోత్కచః।
విభీషణం చ రాజానమభివాద్య కృతాంజలిః॥ 2-34-84(12803)
ప్రదక్షిణం పరీత్యైవ నిర్జగామ ఘటోత్కచః।
తతో రత్నాన్యుపాదాయ హైడింబో రాక్షసైః సహ॥ 2-34-85(12804)
జగామ తూర్ణం లంకాయాః సహదేవపదం ప్రతి।
ఆసేదుః పాండవం సర్వే లంఘయిత్వా మహోదధిం॥ 2-34-86(12805)
సహదేవో దదర్శాథ రత్నాహారాన్నిశాచరాన్।
ఆగతాన్భీమసంకాశాన్హైడింబం చ తథా నృప॥ 2-34-87(12806)
ద్రమిలా నైఋతాందృష్ట్వా దుద్రువుస్తే భయార్దితాః।
భైమసేనిస్తతో గత్వా మార్దేయం ప్రాంజలిః స్థితః॥ 2-34-88(12807)
ప్రీతిమానభవద్దృష్ట్వా రత్నౌధం తం చ పాండవః।
తం పరిష్వజ్య పాణిభ్యాం దృష్ట్వా తాన్ప్రీతిమానభూత్॥ 2-34-89(12808)
విసృజ్య ద్రవిడాన్సర్వాన్గమనాయోపచక్రమే।
న్యవర్తమ తతో ధీమాన్సహదేవో నరాధిపః॥ 2-34-90(12809)
ఏవం విజిత్య తరసా సాంత్వేన విజయేన చ।
కరదాన్పార్థివాన్కృత్వా ప్రత్యాగచ్ఛదరిందమః॥ 2-34-91(12810)
రత్నసాలముపాదాయ యయౌ సహనిశాచరః।
ఇంద్రప్రస్థం వివేశాథ కంపయన్నివ మేదినీం॥ 2-34-92(12811)
దృష్ట్వా యుధిష్ఠిరం రాజన్సహదేవః కృతాంజలిః।
ప్రహ్వోఽభివాద్య తస్థౌ స పూజితశ్చాపి తేన వై॥ 2-34-93(12812)
లంకాప్రాప్తాంధనౌఘాంశ్చ దృష్ట్వా తాందుర్లభాన్బహూన్।
ప్రీతిమానభవద్రాజా విస్మయం పరమం యయౌ॥ 2-34-94(12813)
ధర్మరాజాయ తత్సర్వం నివేద్య భరతర్షభ।
కోటీసహస్రమధికం హిరణ్యస్య మహాత్మనే॥ 2-34-95(12814)
వివిధాని చ రత్నాని గోజావిమహిషాంస్తథా।
కృతకర్మా సుఖం రాజన్నువాస జనమేజయ॥ ॥ 2-34-96(12815)
ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే సభాపర్వణి దిగ్విజయపర్వణి చతుస్త్రింసోఽధ్యాయః॥ 34॥ ॥
 శ్లోకాలు.jpg "మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు")
